Qarz tilxati (raspiska)ni toʻgʻri yozish: sudda dalil boʻladigan tilxat qanday boʻlishi kerak (konstruktor bilan)

«Qarzni qaytarmayapti, lekin hech qanday qogʻoz yoʻq» — sudlarda eng koʻp eshitiladigan gap. Toʻgʻri yozilgan bir varaq tilxat pulingizni qaytarishning eng kuchli kafolati. Quyida tilxat qanday boʻlishi kerakligi va tayyor konstruktor.

Qachon yozma shakl majburiy

Fuqarolik kodeksining 733-moddasiga koʻra:

• fuqarolar oʻrtasidagi qarz BHMning 10 baravaridan (4 400 000 soʻm) ortiq boʻlsa — yozma shakl shart;
• taraflardan biri yuridik shaxs boʻlsa — summadan qatʼi nazar yozma.

Qarz oluvchining tilxati (yoki pul topshirilganini tasdiqlovchi boshqa hujjat) yozma qarz shartnomasi hisoblanadi.

Tilxatda nima boʻlishi shart

1. Hujjat nomi va sana, joy — «Tilxat», shahar, aniq sana.
2. Qarz oluvchi — toʻliq F.I.Sh. (qisqartmasiz), pasport/ID maʼlumotlari, JShShIR, yashash manzili.
3. Qarz beruvchi — toʻliq F.I.Sh. va pasport maʼlumotlari.
4. Summa — raqam va soʻz bilan («50 000 000 (ellik million) soʻm»).
5. «Pulni toʻliq hajmda oldim» iborasi — bu pul haqiqatan topshirilganini tasdiqlaydi.
6. Qaytarish muddati va tartibi — aniq sana yoki grafik.
7. Foiz — boʻlsa, miqdori; boʻlmasa «foizsiz».
8. Imzo — qarz oluvchining imzosi va F.I.Sh. ni qoʻlda yozishi.

TILXAT
(qarz olinganligi to‘g‘risida)

[Shahar va sana]

Men, [Qarz oluvchi F.I.Sh.], [Qarz oluvchining pasport/ID ma'lumotlari, JShShIR], manzil: [Qarz oluvchining yashash manzili],

[Qarz beruvchi F.I.Sh.]dan ([Qarz beruvchining pasport/ID ma'lumotlari]) [Summa raqamda va so'z bilan] miqdorida pul mablag‘ini qarzga oldim.

Pul mablag‘ini to‘liq hajmda, ushbu tilxat yozilgan kuni oldim. Qarz beruvchiga nisbatan hech qanday e’tirozim yo‘q.

Olingan summani [Qaytarish muddati] qaytarish majburiyatini olaman. Qaytarish tartibi: [Qaytarish tartibi (bo‘lib yoki bir martada)].

Qarz [Foiz (bo‘lmasa — «foizsiz»)].

Ushbu tilxat O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining qarz shartnomasiga oid normalariga muvofiq o‘z ixtiyorim bilan, aqli-hushim joyida, hech qanday tazyiqsiz yozildi.

Qarz oluvchi: [Qarz oluvchi F.I.Sh.]            Imzo: __________

Qarz beruvchi: [Qarz beruvchi F.I.Sh.]          Imzo: __________

Guvohlar (ixtiyoriy):
1. ______________________ (F.I.Sh., pasport)   Imzo: ________
2. ______________________ (F.I.Sh., pasport)   Imzo: ________

Sudda ishonchli boʻlishi uchun maslahatlar

• Qarz oluvchi oʻz qoʻli bilan yozsin yoki hech boʻlmasa F.I.Sh. ni qoʻlda yozib imzolasin — dastxat ekspertizasi bilan inkor qilish qiyin.
• Pulni bank orqali oʻtkazing — kartadan kartaga oʻtkazma qoʻshimcha dalil boʻladi.
• Asl nusxani oʻzingizda saqlang, qarz oluvchiga nusxa bering.
• Valyutada qarz berilsa — shartnomani notarial tasdiqlang.
• Qarz qaytarilganda qarz oluvchi sizdan tilxatni qaytarib olishi yoki pul olganingiz haqida tilxat yozdirishi kerak.

Qarz qaytarilmasa

1. Yozma talabnoma yuboring (muddat va summa koʻrsatilgan).
2. Natija boʻlmasa — sudga daʼvo bering; tilxat asosiy dalil boʻladi.
3. Sud qarori ijrosi Majburiy ijro byurosi (MIB) orqali — qarzdorning chet elga chiqishi ham cheklanishi mumkin: MIB qarzdorlikni tekshirish.

Umumiy daʼvo muddati — 3 yil, shuning uchun qarzni undirishni uzoq kechiktirmang.